Kamizelka odblaskowa w samochodzie. Czy jest obowiązkowa i jaką wybrać?

Kamizelka odblaskowa zajmuje niewiele miejsca, a podczas awarii samochodu po zmroku może stać się jednym z najważniejszych elementów wyposażenia kierowcy. Czy jednak trzeba wozić ją w aucie? W Polsce kamizelka odblaskowa nie jest obowiązkowym wyposażeniem samochodu osobowego, ale w określonych sytuacjach kierowca po opuszczeniu pojazdu musi pamiętać o przepisach dotyczących pieszych. 

Co więcej, nie każda kamizelka dostępna w sprzedaży zapewnia odpowiedni poziom ochrony. Pokazała to kontrola UOKiK i Inspekcji Handlowej obejmująca kamizelki oraz kurtki ostrzegawcze. Negatywny wynik otrzymało aż 6 z 10 skontrolowanych modeli. 

Kamizelka odblaskowa w Polsce w skrócie

Podstawa prawna dotycząca odblasków dla pieszych wynika z art. 11 Prawa o ruchu drogowym. 

Czy kamizelka odblaskowa jest obowiązkowa w samochodzie?

Nie. Policja wskazuje, że do obowiązkowego wyposażenia samochodu należą gaśnica oraz trójkąt ostrzegawczy. Kamizelkę wymienia jako dodatkowe, zalecane wyposażenie zwiększające widoczność.

Sam fakt, że kierowca nie ma jej w aucie, nie jest więc podstawą do ukarania za brak wymaganego wyposażenia. 

Nie oznacza to jednak, że można całkowicie zapomnieć o odblaskach.

Prawo o ruchu drogowym nakłada na pieszego poruszającego się po zmierzchu po drodze poza obszarem zabudowanym obowiązek używania elementów odblaskowych w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu. Wyjątek dotyczy m.in. poruszania się po chodniku lub drodze przeznaczonej wyłącznie dla pieszych. 

Ma to znaczenie także dla kierowcy, który z powodu awarii lub innej sytuacji musi opuścić samochód i poruszać się poza nim. Dlatego nawet jeśli przepisy nie wymagają wożenia kamizelki w aucie, warto traktować ją jako podstawowy element wyposażenia związany z bezpieczeństwem.

Czy każda kamizelka odblaskowa naprawdę chroni? UOKiK sprawdził produkty

Nie każda kamizelka, która wygląda na odblaskową, musi zapewniać odpowiedni poziom ochrony. Pokazują to wyniki kontroli przeprowadzonej przez Inspekcję Handlową.

Sprawdzono 10 modeli kamizelek i kurtek ostrzegawczych, w tym produkty przeznaczone dla dzieci i rowerzystów. Kontrolerzy weryfikowali dokumentację i oznakowanie oraz parametry odpowiadające za widoczność użytkownika na drodze. Negatywny wynik otrzymało aż 6 z 10 sprawdzonych modeli. 

UOKiK zwraca przy tym uwagę na bardzo ważną rzecz:

Jak wybrać dobrą kamizelkę odblaskową?

Kolor zdecydowanie nie powinien być jedynym kryterium.

Przed zakupem warto przede wszystkim sprawdzić oznaczenia oraz informacje przekazane przez producenta. Znak CE jest istotnym elementem potwierdzającym, że producent deklaruje zgodność produktu z właściwymi wymaganiami. UOKiK rekomenduje również zwracanie uwagi na instrukcję użytkowania w języku polskim. 

W starszych kontrolach urząd wskazywał również, że sama obecność materiału przypominającego odblask nie gwarantuje jego odpowiednich właściwości. Już podczas kontroli przeprowadzonej przez Inspekcję Handlową w 2017 r. co druga przebadana laboratoryjnie kamizelka ostrzegawcza miała zaniżony współczynnik luminancji świetlnej, co mogło przekładać się na niewystarczającą widoczność użytkownika. 

W praktyce przy zakupie warto sprawdzić:

• obecność znaku CE,
• instrukcję użytkowania w języku polskim,
• informacje o producencie,
• oznaczenia dotyczące właściwości produktu,
• stan i jakość materiałów odblaskowych,
• rozmiar pozwalający swobodnie założyć kamizelkę również na kurtkę.

Szczególnie uważałabym więc na przypadkowe produkty reklamowe. Jeśli coś jedynie wygląda jak profesjonalna kamizelka ostrzegawcza, nie oznacza automatycznie, że zapewnia odpowiednią widoczność. 

Kiedy warto założyć kamizelkę odblaskową?

Najbardziej oczywistym przykładem jest awaria samochodu po zmroku.

Jeśli trzeba opuścić samochód, przejść w bezpieczne miejsce albo odpowiednio zabezpieczyć miejsce zatrzymania pojazdu, dobra widoczność dla pozostałych kierujących nabiera szczególnego znaczenia.

Kamizelka może przydać się m.in.:

• podczas awarii samochodu,
• przy zmianie koła,
• podczas zabezpieczania miejsca zdarzenia,
• po kolizji lub wypadku,
• przy konieczności opuszczenia pojazdu po zmroku,
• podczas poruszania się poboczem poza obszarem zabudowanym.

Kamizelka szczególnie przydaje się w przypadku awarii na autostradzie lub drodze ekspresowej. Policja zaleca założenie kamizelki odblaskowej przed opuszczeniem pojazdu, a następnie odpowiednie zabezpieczenie miejsca awarii i oczekiwanie na pomoc poza jezdnią, najlepiej za barierami.

Warto przy tym pamiętać, że obowiązek określony w Prawie o ruchu drogowym dotyczy elementu odblaskowego, a nie konkretnie kamizelki. Kamizelka jest po prostu rozwiązaniem praktycznym ze względu na dużą powierzchnię materiału ostrzegawczego. 

Gdzie trzymać kamizelkę odblaskową w samochodzie?

Najlepiej nie na samym dnie bagażnika.

Jeżeli kamizelka ma zwiększać bezpieczeństwo podczas opuszczania samochodu, dobrze mieć możliwość założenia jej jeszcze przed wyjściem z pojazdu.

Dobrym miejscem będzie więc schowek, kieszeń drzwi lub inne łatwo dostępne miejsce w kabinie. Jeżeli samochodem regularnie podróżuje kilka osób, rozsądnym rozwiązaniem jest posiadanie kamizelki dla każdego pasażera.

To drobny detal, który może zrobić ogromną różnicę w sytuacji, gdy samochód zatrzyma się w niebezpiecznym miejscu.

Kamizelka odblaskowa za granicą. Przed wyjazdem sprawdź przepisy

Brak obowiązku posiadania kamizelki w Polsce nie oznacza, że identyczne zasady obowiązują w pozostałych państwach.

W różnych krajach europejskich wymagania mogą dotyczyć zarówno samego posiadania kamizelki, jej używania po opuszczeniu samochodu, jak i liczby kamizelek znajdujących się w pojeździe. Dlatego przed zagraniczną podróżą najlepiej sprawdzić aktualne przepisy obowiązujące w każdym kraju znajdującym się na trasie, zamiast zakładać, że polskie regulacje wystarczą. 

To szczególnie istotne podczas wakacyjnych podróży samochodem, kiedy podczas jednej trasy można przejechać przez kilka państw.

Niewielki element wyposażenia, którego nie warto lekceważyć

W Polsce nie trzeba wozić kamizelki odblaskowej w samochodzie osobowym. Patrząc jednak z punktu widzenia bezpieczeństwa, zdecydowanie warto ją mieć.

Wyniki kontroli UOKiK pokazują przy tym jeszcze jedną rzecz: samo posiadanie kamizelki to za mało. Liczy się również jej jakość i rzeczywiste właściwości ostrzegawcze. Skoro sześć z dziesięciu sprawdzonych modeli otrzymało negatywny wynik kontroli, warto poświęcić chwilę na sprawdzenie produktu przed zakupem. 

Najlepsza kamizelka to ostatecznie ta, która nie tylko leży gdzieś w samochodzie, ale jest sprawdzona, łatwo dostępna i gotowa do użycia dokładnie wtedy, kiedy jest potrzebna.

FAQ

Czy kamizelka odblaskowa jest obowiązkowa w samochodzie?

Nie. W Polsce kamizelka odblaskowa nie jest obowiązkowym elementem wyposażenia samochodu osobowego. 

Czy za brak kamizelki odblaskowej można dostać mandat?

Nie za sam fakt, że kamizelki nie ma w samochodzie. Osobną kwestią są jednak przepisy dotyczące pieszych. Osoba poruszająca się po zmierzchu po drodze poza obszarem zabudowanym ma co do zasady obowiązek używać elementów odblaskowych widocznych dla innych uczestników ruchu. 

Ile kamizelek odblaskowych warto mieć w samochodzie?

Praktycznym rozwiązaniem jest posiadanie kamizelki dla każdej osoby podróżującej samochodem. W Polsce nie wynika to z obowiązku wyposażenia samochodu osobowego, ale może być przydatne, gdy pojazd muszą opuścić również pasażerowie. 

Czy kamizelka odblaskowa powinna mieć znak CE?

Tak. UOKiK wskazuje, że kamizelki i kurtki ostrzegawcze powinny posiadać znak CE oraz instrukcję w języku polskim. Produkty pozbawione odpowiednich oznaczeń mogą nie zapewniać właściwości, których oczekujemy od odzieży ostrzegawczej.