Nowa ustawa o kredycie konsumenckim 2026 – co zmienia się dla biorących auto w leasing?

Jeszcze w tym roku ma wejść w życie nowa ustawa o kredycie konsumenckim, która obejmie również leasing aut z opcją wykupu – dziś dotyczy to tylko leasingu, w którym wykup jest obowiązkowy. W praktyce oznacza to, że firmy leasingowe będą musiały dokładniej sprawdzać zdolność kredytową, zniknie limit 255 550 zł, a konsument zyska m.in. prawo do wcześniejszej spłaty i ochronę w postaci sankcji kredytu darmowego. Dla osób kupujących auto na leasing konsumencki to największa zmiana przepisów od 15 lat – warto wiedzieć, na co się przygotować.

Czym jest ustawa o kredycie konsumenckim i dlaczego się zmienia?

Ustawa o kredycie konsumenckim to akt prawny, który od 2011 roku reguluje zasady udzielania kredytów i pożyczek osobom prywatnym. Określa m.in. obowiązki informacyjne banków, sposób liczenia kosztów kredytu oraz prawa konsumenta w sporach z instytucją finansową. Projekt nowej ustawy powstał, ponieważ Polska musi wdrożyć unijną dyrektywę CCD2 (UE 2023/2225) oraz dyrektywę 2023/2673 dotyczącą zdalnych usług finansowych. 

Projekt przygotował Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a sama ścieżka legislacyjna była burzliwa – sektor bankowo-leasingowy złożył do projektu aż 1500 stron uwag, co dobrze pokazuje skalę kontrowersji wokół nowych przepisów. Pierwotnie planowano, że ostateczny termin wejścia w życie ustawy to 20 listopada 2026 r. Jednak od połowy maja br. wiadomo, że proces legislacyjny zaczął się od nowa. 

Czy leasing samochodu to dziś kredyt konsumencki?

To pytanie, od którego trzeba zacząć. Obecnie ustawa o kredycie konsumenckim obejmuje leasing samochodu tylko wtedy, gdy umowa nakłada obowiązek wykupu auta po zakończeniu umowy. Jeśli jest on jedynie opcją, a tak wygląda zdecydowana większość ofert leasingu konsumenckiego dostępnych dziś na rynku, umowa w ogóle nie podlega tej ustawie.

Po wejściu w życie nowych przepisów ta granica zniknie. Wystarczy, że umowa daje samą możliwość wykupu pojazdu, a leasing automatycznie zostanie objęty reżimem kredytu konsumenckiego.

Co konkretnie może zmienić ustawa o kredycie konsumenckim w leasingu auta?

Nowa ustawa o kredycie konsumenckim wprowadza istotne zmiany w zakresie leasingu pojazdów, wpływając bezpośrednio na warunki finansowania dla klientów indywidualnych. Zmiany te mają na celu zwiększenie ochrony konsumentów, co oznacza bardziej przejrzyste zasady.

Zniesienie limitu 255 550 zł – co to oznacza dla droższych aut?

Dziś, jeśli wartość finansowanego auta przekracza 255 550 zł (równowartość 75 000 euro), umowa w ogóle nie jest objęta ochroną konsumencką – niezależnie od tego, czy to leasing, czy kredyt. Po zmianie limit znika całkowicie, więc ochrona obejmie wszystkie umowy bez względu na wartość pojazdu. To dobra wiadomość dla osób finansujących droższe, np. premium albo elektryczne modele.

Leasing z opcją wykupu też będzie kredytem konsumenckim

To zmiana o największym zasięgu praktycznym. Skoro większość leasingu oferowanego dziś na rynku zakłada opcję, a nie obowiązek wykupu, niemal cały ten segment przejdzie pod nowy reżim. Dla klienta oznacza to więcej formalności przy podpisywaniu umowy, ale też dużo solidniejszą ochronę niż dotychczas.

Dokładniejsza ocena zdolności kredytowej – czy trudniej będzie o leasing?

Firmy leasingowe będą musiały rzetelnie sprawdzać, czy klienta stać na spłatę rat – podobnie jak dziś robi to bank przy kredycie. Może to oznaczać więcej dokumentów do dostarczenia i nieco dłuższy proces decyzyjny. Z drugiej strony to też ochrona przed wpadnięciem w zobowiązanie, którego nie jest się w stanie udźwignąć. Dziś leasing konsumencki bywa łatwiej dostępny niż kredyt, właśnie dlatego, że ocena zdolności nie jest tak rygorystyczna.

Zobacz również: 7 pytań o leasing, których wstydzisz się zadać

Firmy leasingowe jako „instytucje pożyczkowe” pod nadzorem KNF

To zmiana, która dotyczy bardziej leasingodawców niż samych klientów, ale warto ją znać, bo pośrednio wpłynie na ofertę. Firmy leasingowe obsługujące osoby prywatne mogą zyskać status instytucji pożyczkowej, co oznacza nadzór Komisji Nadzoru Finansowego oraz objęcie tzw. podatkiem bankowym (podatkiem od niektórych instytucji finansowych). Dla branży to dodatkowy koszt regulacyjny, który – przynajmniej częściowo – może się przełożyć na warunki ofert kierowanych do klientów indywidualnych.

Sankcja kredytu darmowego (SKD) w leasingu – nowa ochrona klienta

Sankcja kredytu darmowego to dziś jeden z najmocniejszych mechanizmów ochrony konsumenta w prawie kredytowym. Jeśli kredytodawca popełni poważny błąd formalny (np. nie poda pełnych informacji o kosztach), klient może spłacać wyłącznie pożyczony kapitał bez odsetek i prowizji. Po objęciu leasingu konsumenckiego ustawą o kredycie konsumenckim ta sama sankcja zacznie dotyczyć również umów leasingowych. To istotne, bo w samych kredytach gotówkowych toczy się już ponad 20 tysięcy spraw sądowych o SKD.

Prawo do odstąpienia od umowy – do 14 dni na rozmyślenie się

Nowe przepisy przewidują termin na odstąpienie od umowy bez podania przyczyny, sięgający nawet 14 dni. W praktyce może to wydłużyć proces odbioru auta. Leasingodawcy będą ostrożniejsi z rejestracją pojazdu, dopóki ten termin nie minie. Warto o tym pamiętać, jeśli zależy Ci na szybkim odbiorze samochodu.

Nowe zasady reklamy – co warto wiedzieć?

Ustawa zakazuje reklam sugerujących, że zaciągnięcie zobowiązania poprawi sytuację finansową lub życiową klienta, że jest formą oszczędzania albo że inne zobowiązania nie mają wpływu na ocenę wniosku. Te same zasady obejmą reklamy leasingu konsumenckiego.

Jak zmiany wpłyną na ratę i koszt leasingu auta?

To pytanie, które najbardziej interesuje każdego, kto akurat planuje zmianę auta i zastanawia się, jak je sfinansować. Jednoznacznej odpowiedzi nie ma, bo działają tu dwa przeciwstawne mechanizmy.

• Z jednej strony dodatkowe obowiązki regulacyjne i ryzyko podatkowe dla leasingodawców podniosą koszty operacyjne firm, co może wpłynąć na wzrost marż. 
• Z drugiej strony na rynku widoczna jest stabilizacja cen samochodów oraz powrót atrakcyjnych rabatów dealerskich (szczególnie w segmencie aut elektrycznych, gdzie producenci mocno walczą o klienta). Atrakcyjna cena zakupu auta z reguły oznacza niższą ratę, niezależnie od zmian w przepisach.

Dla porównania: dziś w typowych umowach rata leasingu konsumenckiego potrafi być korzystniejsza niż rata kredytu samochodowego przy podobnym koszcie całkowitym. Dzieje się tak głównie dzięki elastyczności w ustalaniu wysokiego wykupu na koniec umowy (klient spłaca jedynie utratę wartości pojazdu). Po zmianach ta przewaga konstrukcyjna leasingu się utrzyma, choć same formalności przy zawieraniu umowy będą bardziej wymagające i czasochłonne.

Leasing konsumencki czy kredyt samochodowy – co wybrać po zmianach?

Po wejściu nowej ustawy różnica formalna między tymi dwiema formami finansowania właściwie zniknie. Obie będą podlegać tym samym zasadom ochrony konsumenta. Zostają za to praktyczne różnice, które warto znać przed podjęciem decyzji.

	Leasing konsumencki (po zmianach)	Kredyt samochodowy
Własność auta	Pozostaje przy leasingodawcy do momentu wykupu	Przechodzi na kupującego od razu
Formalności	Uproszczone, ale z pełną oceną zdolności kredytowej	Pełna procedura kredytowa, zabezpieczenia
Elastyczność na koniec umowy	Można wykupić auto lub je oddać	Auto cały czas jest własnością kredytobiorcy
Ochrona prawna	Pełna – ustawa o kredycie konsumenckim, w tym SKD	Pełna – ustawa o kredycie konsumenckim, w tym SKD
Dostępność na rynku	Szeroka oferta firm leasingowych	Ograniczona – tylko kilku kredytodawców ma w ofercie kredyty samochodowe

W praktyce leasing konsumencki zyskuje dziś na popularności właśnie dlatego, że daje większą elastyczność na koniec umowy – można wykupić auto, jeśli się sprawdziło, albo po prostu je oddać i wziąć kolejne. Nowe przepisy zachowują tę elastyczność, a dochodzi do niej dodatkowa ochrona prawna, której wcześniej w leasingu po prostu nie było.

Co warto zrobić już teraz, przed wejściem w życie nowych przepisów?

1. Sprawdź umowę leasingu – czy zawiera obowiązek, czy tylko opcję wykupu. To decyduje o tym, czy już dziś podlegasz ustawie o kredycie konsumenckim.
2. Porównaj oferty leasingu konsumenckiego dostępne dziś z tym, czego można się spodziewać po przyjęciu nowej ustawy – jeśli zależy Ci na szybkości i minimum formalności, zawarcie umowy przed wejściem w życie nowych przepisów może być prostsze.
3. Zwracaj uwagę na RRSO i całkowity koszt finansowania, a nie tylko wysokość raty – to jedyny sposób, by rzetelnie porównać leasing z kredytem.
4. Dokładnie czytaj zapisy dotyczące wcześniejszej spłaty i wykupu – po zmianach prawo do wcześniejszej spłaty będzie wyraźnie zagwarantowane, ale warto upewnić się, jak dany leasingodawca rozlicza taką sytuację już dziś.

Warto zaznaczyć, że oferta Automarektu obejmuje nie tylko leasing. Nasza platforma umożliwia finansowanie również w ramach wynajmu długoterminowego, pożyczki / kredytu, a także zakup samochodu za gotówkę.

Nowa ustawa o kredycie konsumenckim to największa zmiana w finansowaniu samochodów na leasing od ponad dekady. Znika limit kwotowy, leasing z opcją wykupu trafia pod pełną ochronę konsumencką, a klient zyskuje m.in. prawo do sankcji kredytu darmowego i dłuższy czas na odstąpienie od umowy. Planując auto na leasing, warto śledzić postęp prac nad ustawą i porównać dostępne dziś oferty, zanim nowe przepisy wejdą w życie. Przypominamy, że prace legislacyjne ponownie rozpoczęto, dlatego nadal nie wiadomo, jakie przepisy wprowadzi nowa ustawa o kredycie konsumenckim ani kiedy zacznie obowiązywać.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy leasing konsumencki będzie trudniej dostać po zmianach?

Proces może się nieco wydłużyć, bo firmy leasingowe będą musiały dokładniej ocenić zdolność kredytową. To jednak też lepsza ochrona przed wzięciem zobowiązania, którego nie da się udźwignąć. Podobny mechanizm działa dziś przy kredytach bankowych.

Czy sankcja kredytu darmowego obejmie też leasing?

Tak. Jeśli leasingodawca popełni poważny błąd formalny przy zawieraniu umowy, konsument będzie mógł spłacać wyłącznie kapitał – bez odsetek i prowizji firmy leasingowej, podobnie jak dziś dzieje się to przy kredytach konsumenckich.

Czy rata leasingu wzrośnie przez nową ustawę?

Niekoniecznie. Dodatkowe obowiązki dla leasingodawców mogą wpłynąć na ceny ofert, ale nadal nie jest przesądzone.

Czym różni się leasing konsumencki od leasingu firmowego?

Leasing konsumencki jest przeznaczony dla osób prywatnych nieprowadzących działalności gospodarczej i – po przyjęciu nowej ustawy – będzie objęty pełną ochroną konsumencką. Leasing firmowy pozostaje rozliczany na zasadach biznesowych, z innymi korzyściami podatkowymi, ale bez tej dodatkowej ochrony prawnej.