Nowe zasady dla kierowców od 3 września. Młodych czeka rygor

Od września zmienią się zasady dla osób, które dopiero zdobywają uprawnienia do kierowania samochodem. Regulacje dotyczą przede wszystkim kierowców kategorii B uzyskanej po raz pierwszy. Wprowadzają okres próbny, zasadę zerowej tolerancji dla alkoholu oraz konsekwencje za przekroczenie limitów punktów karnych i poważne wykroczenia drogowe.

Kogo obejmą nowe przepisy od 3 września?

Nowe zasady obejmą osoby, które po raz pierwszy uzyskają prawo jazdy kategorii B. Wchodzą w życie 3 września 2026 r. O objęciu okresem próbnym decyduje dzień uzyskania uprawnienia, czyli data pozytywnego wyniku egzaminu państwowego. Jego długość zależy od wieku osoby, która zdobyła prawo jazdy:

• kierowca, który ma ukończone 18 lat, będzie objęty okresem próbnym przez dwa lata;
• osoba, która zdobyła uprawnienia w wieku 17 lat, będzie miała okres próbny trwający trzy lata;
• okres próbny 17-latka nie może jednak trwać dłużej niż do ukończenia przez niego 20. roku życia.

Zasada zerowej tolerancji dla młodych kierowców

We wspomnianym okresie próbnym kierowca będzie objęty limitem 0,0 promila. Zakaz dotyczy również środków działających podobnie do alkoholu. To bardziej rygorystyczna zasada niż ta obowiązująca pozostałych kierowców. Dla nich stan po użyciu alkoholu zaczyna się od 0,2 promila.

Zobacz również: Drift i nielegalne wyścigi? Za te błędy od razu stracisz prawo jazdy!

Jakie zasady będą obowiązywać 17-letnich kierowców?

Kierowcy, którzy zdobędą prawo jazdy przed ukończeniem 18 lat, będą musieli stosować dodatkowe ograniczenia. Do osiągnięcia pełnoletności ich uprawnienia będą ważne wyłącznie na terenie Polski. Przez pierwsze sześć miesięcy od uzyskania prawa jazdy – lecz nie dłużej niż do 18. urodzin – 17-latek będzie mógł prowadzić samochód wyłącznie z doświadczonym kierowcą na przednim fotelu.

Opiekun młodego kierowcy musi spełniać kilka warunków:

• mieć co najmniej 25 lat;
• posiadać prawo jazdy kategorii B od minimum pięciu lat;
• nie być pod wpływem alkoholu ani środków działających podobnie;
• nie mieć orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów w ciągu poprzednich pięciu lat.

Kierowca przed 18. rokiem życia nie będzie też mógł wykonywać pracy polegającej m.in. na przewozie osób taksówką, okazjonalnym przewozie osób ani drogowym transporcie rzeczy, np. jako kurier.

Co będzie oznaczać osiągnięcie 12 punktów karnych przez młodego kierowcę?

To nie wszystkie zmiany czekające na młodych kierowców. Sporo się mówi o 12 punktach karnych, które kierują na praktyczne szkolenie dotyczące zagrożeń w ruchu drogowym. Szkolenie ma trwać godzinę i będzie prowadzone przez ośrodek doskonalenia techniki jazdy. Jego cena nie może przekroczyć 500 zł, a na ukończenie zajęć kierowca będzie miał zasadniczo 12 miesięcy od naruszenia, które spowodowało przekroczenie limitu 12 punktów.

Znacznie poważniejsza konsekwencja grozi za przekroczenie 20 punktów karnych w pierwszym roku od wydania prawa jazdy. W takim przypadku starosta cofnie uprawnienia kierowcy.

Za jakie wykroczenia okres próbny może zostać wydłużony?

Okres próbny zostanie wydłużony o kolejne dwa lata, jeśli kierowca popełni dwa wskazane w ustawie wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a rozstrzygnięcia w tych sprawach będą prawomocne. Przepisy dotyczą poważnych naruszeń, takich jak:

• spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym;
• prowadzenie pojazdu po alkoholu;
• przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h;
• nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu;
• złamanie zasad pierwszeństwa przejazdu.

Jeżeli prawomocne rozstrzygnięcie zapadnie już po zakończeniu okresu próbnego, kierowca nadal nie może czuć się bezpieczny. Starosta ma uprawnienia, które pozwolą mu na nałożenie dodatkowego dwuletniego okresu próby. To jeszcze nie wszystko, ponieważ za takie trzy wykroczenia lub jedno przestępstwo kwalifikowane jako przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji grozi całkowite cofnięcie uprawnień.

Kiedy młody kierowca może stracić prawo jazdy?

Jak już wskazaliśmy, młodzi kierowcy mogą dość łatwo stracić prawo jazdy, jeśli dadzą się ponieść brawurze:

• cofnięcie uprawnień może nastąpić nie tylko po przekroczeniu 20 punktów karnych w pierwszym roku;
• taki skutek może wywołać także popełnienie trzech poważnych wykroczeń, przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji albo złamanie zakazu prowadzenia po alkoholu w okresie próbnym;
• uprawnienia mogą zostać cofnięte również wtedy, gdy kierowca przed ukończeniem 18 lat naruszy ograniczenia przewidziane dla tej grupy, np. będzie prowadził bez wymaganego opiekuna.

5 lat bez prawa jazdy za jazdę mimo zatrzymania dokumentu

Warto wspomnieć o jeszcze jednym przepisie, który tym razem dotyczy wszystkich kierowców. Od 3 września osoba, która będzie prowadzić samochód mimo decyzji o czasowym zatrzymaniu prawa jazdy, straci wszystkie uprawnienia na pięć lat. Dotychczas kierowcy przyłapanemu na jeździe w trakcie trzymiesięcznego okresu zatrzymania prawa jazdy wydłużano ten okres o kolejne trzy miesiące. 

Po zmianie przepisów starosta cofnie uprawnienia na 5 lat, licząc od dnia stwierdzenia prowadzenia pojazdu mimo zatrzymania prawa jazdy. Po upływie tego czasu nie wystarczy odebrać dokumentu w urzędzie. Kierowca będzie musiał ponownie spełnić wymagania konieczne do uzyskania prawa jazdy i zdać egzamin państwowy.

Czym różni się zatrzymanie prawa jazdy od sądowego zakazu prowadzenia?

Czasowe zatrzymanie prawa jazdy i sądowy zakaz prowadzenia pojazdów to dwie różne sytuacje. Nowa pięcioletnia sankcja administracyjna dotyczy jazdy mimo czasowego zatrzymania uprawnień, np. po przekroczeniu dozwolonej prędkości o więcej niż 50 km/h. Jazda mimo zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego przez sąd jest natomiast przestępstwem i podlega odpowiedzialności na podstawie Kodeksu karnego.

Co powinni zapamiętać młodzi kierowcy?

Najważniejsza zasada jest prosta: osoba, która po raz pierwszy uzyska kategorię B od 3 września 2026 r., musi liczyć się z okresem próbnym i rygorystycznym podejściem do naruszeń przepisów. Szczególne znaczenie mają pełna abstynencja za kierownicą, bezpieczna jazda oraz pilnowanie liczby punktów karnych. Nowe regulacje mają sprawić, że pierwsze lata za kierownicą będą wymagały wykazania się większą odpowiedzialnością. W przypadku 17-latków dochodzą do tego ograniczenia terytorialne (czyli możliwość prowadzenia auta tylko na terytorium Polski), obowiązek jazdy z opiekunem oraz zakaz wykonywania określonych rodzajów przewozu.